TP.HCM khởi công Trung tâm hành chính và quảng trường gần 30.000 tỷ đồng, đây là lần đầu tiên sau hơn 300 năm hình thành và phát triển, “Hòn ngọc Viễn Đông” triển khai một mô hình trung tâm hành chính – chính trị tập trung với quy mô mang tầm vóc quốc tế. Dự án không chỉ đơn thuần là một công trình xây dựng, mà còn là bước chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy quản lý, tạo ra một cấu trúc không gian công cộng hiện đại, nơi mà hoạt động của bộ máy công quyền và đời sống văn hóa của nhân dân được hòa quyện trong cùng một hệ sinh thái bền vững. Sự xuất hiện của Trung tâm hành chính Thủ Thiêm cùng hệ thống quảng trường rộng lớn được kỳ vọng sẽ trở thành “trái tim” mới của siêu đô thị, thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình hội nhập và phát triển kinh tế vùng.
Tầm nhìn chiến lược và ý nghĩa lịch sử của công trình 300 năm
Sự kiện khởi công ngày 29/4 không chỉ là một hoạt động kỷ niệm, mà còn là hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa các nghị quyết chiến lược của Đảng và Nhà nước về phát triển TP.HCM đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Trong suốt chiều dài lịch sử hơn ba thế kỷ, TP.HCM vốn vận hành theo mô hình hành chính phân tán với các sở, ngành nằm rải rác tại khu vực Quận 1. Việc quyết định xây dựng một trung tâm tập trung tại Thủ Thiêm đánh dấu sự thay đổi về chất trong công tác điều hành: tinh gọn, minh bạch và hiệu quả hơn.
Tham dự lễ khởi công có sự hiện diện của các vị lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, thể hiện tầm quan trọng đặc biệt của dự án đối với quốc gia. Sự tham gia của các lãnh đạo như ông Trần Lưu Quang (Bí thư Thành ủy TP.HCM), ông Nguyễn Văn Được (Chủ tịch UBND TP.HCM) cùng các đại diện bộ, ngành trung ương đã khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất trong việc biến Thủ Thiêm thành trung tâm tài chính – hành chính tầm cỡ khu vực.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đã nhấn mạnh tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Thành phố phải đi đầu, biến nghị quyết thành thực tiễn với phương châm “Nói đi đôi với làm”. Ông khẳng định, những dự án trọng điểm này sẽ định hình một không gian quản trị hiện đại, một hệ thống hạ tầng giao thông kết nối và một thiết chế văn hóa di sản, phục vụ trực tiếp lợi ích của người dân và doanh nghiệp.
Quy hoạch vị trí chiến lược và cấu trúc không gian đa tầng
Dự án Quảng trường Trung tâm Thành phố và Trung tâm Hành chính được đặt tại vị trí “kim cương” của Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Toàn bộ khu đất có quy mô gần 47ha, được bao bọc bởi các trục xương sống giao thông như đường Mai Chí Thọ, Nguyễn Cơ Thạch, Tố Hữu và nhìn trực diện ra dòng sông Sài Gòn thơ mộng.
Đây là một sự tính toán quy hoạch mang tính kết nối liên vùng. Khi tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm) hoàn thiện, khu vực này sẽ trở thành một nút giao thông đa phương thức quan trọng, liên kết trực tiếp từ cửa ngõ sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đến sân bay Long Thành. Điều này tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các nhà đầu tư quốc tế và người dân khi đến làm việc, giao dịch tại cơ quan công quyền.
Dự án triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hình hợp đồng BT, với sự tham gia của Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Mặt Trời Sài Gòn (thành viên Tập đoàn Sun Group) trong vai trò nhà đầu tư. Để đảm bảo tính thẩm mỹ và công năng theo chuẩn quốc tế, dự án đã mời gọi các đơn vị tư vấn danh tiếng toàn cầu như SOM, EDSA và Morphis tham gia thiết kế.
Triết lý kiến trúc Của Dân – Do Dân – Vì Dân
Điểm độc đáo nhất của dự án chính là sự lồng ghép triết lý nhân văn vào cấu trúc không gian. Toàn bộ khu quảng trường được chia thành ba phân khu đồng tâm, lấy cảm hứng từ nền tảng của một nhà nước pháp quyền:
Phân khu “Của Dân”: Không gian mở ven sông bắt đầu từ phía bờ sông Sài Gòn, phân khu này được thiết kế như một công viên mở với các lối đi bộ rộng lớn, đài phun nước nghệ thuật và các mảng xanh trải dài. Đây là nơi ưu tiên cho các hoạt động cộng đồng, vui chơi giải trí và trải nghiệm không gian công cộng của người dân. Sự gần gũi với thiên nhiên và mặt nước tại đây giúp xóa nhòa khoảng cách giữa người dân và không gian hành chính.
Phân khu “Do Dân”: Biểu tượng của nguồn lực xã hội với quy mô khoảng 3,2ha, phân khu này sử dụng hình ảnh biểu tượng là “con thuyền” được nâng đỡ bởi những dòng nước. Kiến trúc này mang hàm ý sâu sắc: mọi nguồn lực và sức mạnh của bộ máy hành chính đều xuất phát từ nhân dân, được nuôi dưỡng bởi sự đóng góp của xã hội. Đây là khu vực kết nối giữa không gian giải trí bên ngoài và khu vực hành chính chuyên sâu bên trong.
Phân khu “Vì Dân”: Trái tim quản trị đô thị đây là lớp không gian trong cùng, nơi đặt Tòa nhà Trung tâm hành chính, nhà hát đa năng và quảng trường lớn. Với khả năng tổ chức các sự kiện quy mô quốc gia, đây là nơi thể hiện sự trang nghiêm và uy quyền của pháp luật nhưng vẫn mang đậm tinh thần phục vụ. Hình ảnh ngôi sao năm cánh và các trục đối xứng trong thiết kế quảng trường tạo nên một diện mạo vững chãi, hướng tới sự phát triển thịnh vượng.
Tòa nhà hành chính thông minh và các thiết chế văn hóa đương đại
Tòa nhà Trung tâm hành chính được dự kiến cao khoảng 30 tầng, lấy cảm hứng thiết kế từ tiêu ngữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. Khối kiến trúc này không chỉ là một văn phòng làm việc đơn thuần mà là một “Smart Building” với hệ thống vận hành tự động, tiết kiệm năng lượng và tối ưu hóa quy trình dịch vụ công. Hoạt động 24/7: Khác với các trụ sở cũ thường đóng cửa sau giờ hành chính, tòa nhà này được thiết kế để trở thành một phần của đời sống đô thị về đêm với hệ thống chiếu sáng nghệ thuật và không gian mở.
Phục vụ người dân: Đây sẽ là nơi làm việc tập trung của hơn 8.000 cán bộ, công chức. Dự kiến mỗi ngày, hệ thống “một cửa” hiện đại tại đây sẽ tiếp nhận và xử lý hồ sơ cho từ 1.500 đến 2.000 lượt người dân và doanh nghiệp với tốc độ và sự minh bạch tối đa. Nhà hát đa năng: Một điểm nhấn quan trọng khác là nhà hát với quy mô 2.000 chỗ ngồi kết hợp trung tâm hội nghị. Việc đặt một thiết chế văn hóa tầm cỡ ngay cạnh trung tâm hành chính cho thấy tư duy: chính quyền không tách rời văn hóa, và văn hóa chính là nền tảng của sự phát triển bền vững. Công viên và mặt hồ: Phía ngoài dự án là hồ trung tâm rộng 12ha, đóng vai trò như “lõi xanh” điều hòa khí hậu. Nơi đây sẽ thường xuyên diễn ra các màn trình diễn nhạc nước, bắn pháo hoa nghệ thuật, biến Thủ Thiêm thành điểm đến du lịch hấp dẫn hàng đầu.
Tác động lan tỏa và nguồn lực phát triển kinh tế
Khi dự án hoàn thiện, TP.HCM sẽ tiến hành rà soát và tái cấu trúc quỹ trụ sở cũ tại khu vực Quận 1. Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc giải phóng các khu đất vàng tại lõi trung tâm cũ để chuyển đổi công năng sang thư viện, bảo tàng, công viên hoặc các dự án phát triển kinh tế cao cấp sẽ tạo ra một nguồn lực tài chính và không gian vô cùng lớn.
Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Minh Trường – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group chia sẻ rằng đây là “trách nhiệm vinh quang”. Tập đoàn cam kết sẽ huy động mọi nguồn lực, từ nhân sự tinh hoa đến công nghệ thi công hiện đại nhất để đảm bảo dự án không chỉ đúng tiến độ mà còn phải đạt đến đẳng cấp quốc tế, trở thành một di sản cho các thế hệ mai sau. Sự cộng hưởng giữa uy tín của chính quyền và năng lực của doanh nghiệp đã tạo ra niềm tin lớn cho thị trường. Dự án này được xem là “viên gạch đầu tiên” cho giai đoạn tăng trưởng hai con số mà thành phố đang hướng tới.
Thủ Thiêm là minh chứng cho khát vọng vươn tầm thế giới của TP.HCM. Với mức đầu tư gần 30.000 tỷ đồng, công trình này sẽ tái định nghĩa lại khái niệm đô thị hiện đại, nơi mà mỗi bước chân của người dân đều cảm nhận được sự phục vụ và trân trọng từ phía chính quyền. Đây là thời điểm vàng để các nhà đầu tư và người dân quan tâm đến thị trường Thủ Thiêm cập nhật thông tin và đón đầu làn sóng phát triển mới. Sự hồi sinh của vùng đất Thủ Thiêm chắc chắn sẽ là động lực chính kéo theo sự thăng hoa của kinh tế toàn miền Nam trong thập kỷ tới.
